subhash inamdar

subhash inamdar

Tuesday, September 22, 2020

तेरा व्हायोलिन वादकांची गजाननबुवांना स्वरांजली

 


स्वरबहार प्रस्तुत आणि सांस्कृतिक पुणेआयोजित

3 Feb. 2019

पं. गजाननबुवा जोशी यांच्या १०८व्या जयंती निमित्ताने रविवारी ३ फेब्रुवारीला एस. एम. जोशी सभागृहात तेरा व्हायोलिन वादकांनी आपल्या कलेद्वारे स्वरांजली अर्पण केली.
कार्यक्रमाची सुरवात वैष्णवी काळे, पूर्वा ओक, अपूर्वा जोशी, अभिजित काणे, वसंत देव, पराग खुरसवार या सहा वादकांनी मालकंस रागातल्या गती सादर केल्या.
नंतर देवेंद्र जोशी आणि डॉ.नीलिमा राडकर यांनी दुर्गा रागातला आविष्कार अतिशय तयारीने सहवादनातून साकार केला.



संजय चांदेकर यांनी देस रागातील ठुमरी आणि मिश्रखमाज रागातील रचना आपल्या स्वतंत्र वादनातून रसिकांना ऐकविल्या .



पं .भालचंद्र देव याची कन्या आणि वयाच्या ९व्या वर्षांपासून व्हायोलिनमध्ये तयार झालेल्या चारुशीला गोसावी आणि देव यांचा वारसा जपणारे कलाकार
रजत नंदनवाडकर यांनी श्यामकल्याण रागातील मसीतखानी गत सादर करून रसिकांची मने जिंकली.
अभय आगाशे यांनी मारुबिहाग नटविला.



पं. भालचंद्र देव आणि रजत नंदनवाडकर यांनी केदार रागात सहवादान करून रसिकांना सांगेतीक मेजवानी दिली.
शब्दावाचूनी कळले सारे.. हे पुलंनी संगीत दिलेले गीत पुलंच्या जन्मशताब्दी निमित्ताने मुद्दाम देव यांनी सादर करून त्यांची स्मृती जागविली. कार्यक्रमाचा अखेर देव आणि नंदनवाडकर यांच्या भैरवीतुन झाला.
या तीन तासांच्या संपूर्ण मैफलीला अतिशय उत्तम तबला साथ केली ती रविराज गोसावी यांनी.



गेली कित्येक वर्षे गजाननबुवा जोशी यांचे पुण्यातले शिष्य पं. भालचंद्र देव बुवांची जयंती पुण्यात साजरी करून विविध व्हायोलिन वादकांना ह्या कार्यक्रमात निमंत्रित करतात. यातून सर्व मान्यवर गुरूंना वंदन केले जाते.
या सर्व कार्यक्रमाची बांधणी आपल्या निवेदनातून सुभाष इनामदार यांनी केली.





सलग तीन तास केवळ शास्त्रीय व्हायोलिन वादन ऐकण्यासाठी पुणेकर रसिकही तेव्हढ्याच आत्मीयतेने उपस्थित रहातात.
-subhash inamdar, Pune
subhashinamdar@gmial.com

3 Feb. 2019

शास्त्रीय संगीत गाणारा गायक म्हणून आळखले जावे




राहूल देशपांडे

२० जानेवारी २०१९


मी नाट्यसंगीत गातो. चित्रपटातली गाणी म्हणतो. कट्यारमधली पदे असतील. कानडा राजा पंढरीचे असो. त्यात तुमची दाद मिळते. पण मला एक शास्त्रीय गवई म्हणून ओळखले जावे. कारण माझ्या आजोबांचे एक स्वप्न होते. माझ्या आजोबांचे गुरू मास्टर दिनानाथ मंगेशकर . त्यांच्यावर एक ठप्पा पडला. एक नाट्यसंगीत गायक. जो त्याना आवडायचा नाही. जो माझ्या आजोबांच्या बाबतीत तंतोतंत तसाच पडला.

ते अतिशय उत्तम अभिजात संगीत गात होते ते. त्यांच्यासरखेच मला ठुमरी, गझल गायची आवड आहे. नाट्यसंगीत गायची आवड आहे. बाकी सगळ्या गोष्टी गातो. पण या मंचावर तुम्हाला एक सांगू एच्छितो की, पुढे माझा ओळख जर काही करायची असेल तर चांगल्यापैकी शास्त्रीय संगीत गायचा बुवा अशी झाली तरी मला असं वाटते की माझ्या आजोबांचे स्वप्न पुरे झाल्यासारखे वाटेल.

जेव्हा आपल्याला सुरांची मजा कळते. ते सूर आपल्याला आतमध्ये ओढतात. जितके तुम्ही त्याच्या आतमध्ये जाल. जेवढा सुरांचा सहवास घ्याल. जितके तुम्ही त्याच्यावर प्रेम कराल. तितके ते सूर तमुच्या जवळ येतात.
मला आठवतय उषाताई मला सांगायच्या सूरांवर प्रेम करा. मी म्हटलं, मी लावतोय ना सूर. नाही .त्यावर प्रेम करायला शिक.

मला वाटते सूरांवर प्रेम करा म्हणजे काय हे जसे तुम्हाला कळते. आता जिथे मला वाटतय की मला सूरांवर प्रेम करण्याचा प्रवास आता सुरू झालाय. ते सूर तुम्हाला रोज नवा आनंद देतात. रोज रियाज करताना मला नवा आनंद मिळतो.

जितके आपण आत जातो तितके आपणाला जाणवते अरे बापरे आपल्याला अजुन किती चालायचे आहे. त्या प्रवासासाठी लागणारी जी उर्जा आहे ती तम्हाला ते सूरच देत असतात. गुरू जवळची आणि सोपी वाट दाखविण्यासाठी असतो. ती वाट तुम्हाला शोधायची असते..हे कट्यारमधील ती वाक्ये खरी वाटायला लागतात.

प्रत्येकाने आपली वाट शोधत त्या काट्याकुट्यांमधुनच जायचे असते. ते काटे लागले तरच त्या प्रवासाची मजा येते.

वसंतोत्सव ..या महोत्सवाच्या दुसरा दिवस. १९ जानेवारी. १९..डॉ. वसंतराव देशपांडे यांचे नातू रंगमंचावर येतात..एक मालकंस गातात.. आणि बसंत आणि सोहोनी राग गाताना मधुनच रसिकांशी मनमोकळा असा संवाद करतात.. तेव्हा लक्षात येते की त्यांचा प्रवास शास्त्रीय संगीत गाणारे गायक म्हणून सुरू झाला आहे..त्यात त्यांची मुशाफिरी सूरांचा आनंद घेत जगणे सूरू झाले आहे.

- subhash inamdar, Pune
subhashinamdar@gmail.com

२० जानेवारी २०१९

पुरस्कार दिल्याने आपण श्रीमंत - आशालता वाबगावकर



२९ नोव्हेंबर २०१९

स्वरानंदच्या या सुवर्णमहोत्सवाच्या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने संगीत क्षेत्रातल्या ता-यांना माझ्या हस्ते पुरस्कार दिला गेल्याने मी आज खूप श्रीमंत झाल्याचा अनुभव घेत असल्याचे मत मराठी रंगभूमिवर विविध नाटकातून गेली एकसष्ट वर्षे काम करणा-या ज्येष्ठ अभिनेत्री - गायिका आशालता वाबगावकर यांनी व्यक्त केले. त्यांच्या हस्ते संगीत क्षेत्रातील चार कलावंतांना शुक्रवारी २९ नोव्हेंबरला गौरविण्यात आले. यावेळी पुरस्कार विजेत्यांसोबत संस्थेचे प्रमुख विश्वस्त प्रा.प्रकाश भोंडे आणि वंदना खांडेकर रंगमंचावर होत्या. आपले गुरू गोपिनाथ सावकार यांनी रंगमंचावर उभे कसे रहायचे या पासून बोलायचे कसे हे शिकविले..म्हणून मी रंगमंचावर ६१ वर्षे आपण उभे राहू शकले..मात्र ते सोपे नव्हते..त्यासाठी खूप मेहनत घेतली..आपणही आपल्या क्षेत्रात टिकून रहाण्यासाठी खूप मेहनत घ्या ,असे पुरस्कार विजेत्यांनाआशालता वाबगावकर यांनी आपल्या मनोगतातून सांगितले.




यावेळी केशवराव भोळे पुरस्कार- संगीतकार उदय चितळे, माणिक वर्मा पुरस्कार- गायक पुष्कर लेले, उषा अत्रे-वाघ पुरस्कार मृदुला दाढे- जोशी यांना तर विजया गदगकर पुरस्कार गिटारवादक मुकेश देढिया यांना दिला गेला.










याशिवाय सनबीम साउंडचे संजय बेंंद्रे यांना त्यांच्या ध्वनिसिस्ठिम व्यवस्थापनाविषयी खास सन्मान आशालता वाबगावकर यांच्या हस्ते यावेळी करण्य़ात आला.


पुणेकर कलावंताकडे बारकाईने पहात असतात. दाद द्यायची घाई करीत नाहीत. पण उत्तम काम केल्यावर पहिली शावासकी द्यायला ते कधीही मागेपुढे पहात नाही ते पुणेकर..असे मनोगत आजच्या पुरस्कार विजेत्या कलाकारांच्या वतीने मूळच्या पुणेकर आणि सध्या डोंबिवली येथे स्थायिक असलेल्या मृदुला दाढे- जोशी यांनी व्यक्त केले.



पुरस्कार वितरण समारंभानंतर त्या चारही कलावंतांनी आपली कला रसिकांसमोर सादर करून त्यांची शाबासकी मिळविली. यांत रंजना पेठे आणि विनायक जोशी यागायकांचा खास सहभाग होता.










या सर्वच संगीताच्या कार्यक्रमाला साथ केली ती राजेंद्र हसबनिस, आनंद घोगरे, सौमित्र क्षीरसागर आणि सुभाष देशपांडे या तयार वादकांनी. य़शवंतराव चव्हाण नाट्यगृहातील स्वरांनदच्या या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रा. अरूण नूलकर यांनी तर आभार शैला मुकुंद यांनी मानले. आशालता वाबगावकर यांची ओळख वंदना खांडेकर यांनी करून दिली. भावगीताच्या वाटचालीवरचे पुस्तक लवकरच प्रकाशित होणार आसून. स्वरांनदचा इतिहास आपण लिहित असल्याचे प्रकाश भोंडे यांनी यावेळी आपल्या प्रास्ताविकात सांगितले. - Subhash Inamdar, Pune subhashinamdar@gmail.com

२९ नोव्हेंबर २०१९

Sunday, September 20, 2020

कोल्हापूरात जेव्हा व्हायोलीन गाऊ लागते...

 सांस्कृतिक पुणे आयोजित ..व्हायोलीन गाते तेव्हा..


८ एप्रिल २०१२



.कोल्हापूरातील शुभारंभ...८ एप्रिल २०१२ केशवराव भोसले नाट्यगृहात सादर झाला... पुण्याच्या प्रसिध्द व्हायोलीन वादक सौ. चारुशीला गोसावी यांनी आपल्या वाद्यावरची हुकमत अशी काही दाखविली की सारे श्रोते प्रसन्न होऊन टाळ्यांनी दाद देत होते..



          

कोल्हापूरात जेव्हा व्हायोलीन गाऊ लागते...

सांस्कृतिक पुणे आयोजित ..व्हायोलीन गाते तेव्हा....कोल्हापूरातील शुभारंभ...८ एप्रिल २०१२ केशवराव भोसले नाट्यगृहात सादर झाला... 

पुण्याच्या प्रसिध्द व्हायोलीन वादक सौ. चारुशीला गोसावी यांनी आपल्या वाद्यावरची हुकमत अशी काही दाखविली की सारे श्रोते प्रसन्न होऊन टाळ्यांनी दाद देत होते..


तबला- रविराज गोसावी, साईड रिदम- राजेंद्र साळुंके, सिंथेसायझर- अमृता दिवेकर आणि निवेदक होते पुण्याचे आनंद देशमुख

८ एप्रिल २०१२

Saturday, September 19, 2020

संगीत नाटकांची परंपरा सांगणारा सुरेख पट...

 




३० जून २०१७..

मराठी संगीत नाटकाची एकशे सत्तर वर्षांची परंपरा सांगणारा एक रंगमंचिय आविष्कार ललितकलादर्शची तिसरी पिढी म्हणजे बापुराव पेंढारकरांच्या नातवाने..ज्ञानेश पेंढारकर यांने नकताच भरत नाट्य मंदिरात खास पुणेकरांसाठी सादर केला.. जो वारसा त्याचे 
वडील भालचंद्र पेंढारकरांनी आपल्या सुविद्य पत्नीच्या साथीने पुढे नेला तो... वारसा 
संगीत नाटकाचा...हेच त्याचे शिर्षक होते..

भरत वाक्यापासून भैरवीपर्य़तचा हा संगीत वारसा चार तासाचा कालावधी घेऊन खास इथे केला गेल्या त्याचे कारण त्यांच्या निवेदनातूनच स्पष्ट होते..बालगंधर्व, भास्करबुवा 
बखले, वझे बुवा, खाडीलकर, गडकरी ...हे सारे दिग्गज या पुण्यातले..त्यांनी हे 
संगीत नाटक जागतिक क्षितिजावर फडकविले...त्यांना हा प्रयोग करून मानवंदना 
देण्याचा हा उद्देश होता..














नांदी, दिंडी, साकी..पासून नाट्यपदांच्या विविध छटा या बैठकीच्या पदातून इथे ऐकवित असत..
.
मागे पडद्यावर त्या काळचे चेहरे..पेहराव..ते नट यांचाही इतिहास दिसत होता..कांही 
ठिकाणी ते सारे पडद्यावर ऐकविले देखिल..

ज्ञानेश पेंढारकरने निलाक्षी पेंढारकर या आपल्य़ा सुविद्य पत्नीच्या सुरेल
आवाजातून ही संगीत नाटकांची परंपरा उलगडून दाखविली..
आणि विशेष म्हणजे या कार्यक्रमाला जसा रसिकांचा स्पर्श झाला तसा तो पुण्यातल्या 
आणि मुंबईतल्या कलावंतांनीही हा प्रयोग पाहिला..

अगदी अखेरपर्यत..त्यात कीर्ती, लता शिलेदार, मधुवंती दांडेकर, भास्करबुवा बखले यांंची नातसून लिखिका आणि गायिका शैला दातार, विद्याधर गोखले यांची कन्या शुभदा 
आणि जावई श्रीकांत दादरकर, गिरीजा काटदरे..असे कितीतरी..

रंगमंचावरही गायकात पं. राम मराठे यांची पणती आदिती मराठे यांनाही त्यात सामिल 
करून घेतले होते..



ज्ञानेश पेंढारकरांनी अनेक नाट्यपदे उत्तम गायलिही..पण दुरितांचे तिमिर जावो मधले..आई तुझी आठवण येते..या पदांनी रसिकांच्या मनात त्यांचे स्थान अढळ करून टाकले..
निलाक्षी पेंढारकरांनी स्वयंवर, मानापमान ते अखेरचा जोहार मायबाप..हा अभंग गाउन 
रसिकांना मोहात पाडले.
.
धनंजय म्हसकर यांनी कट्यार..ते मत्स्यगंधा मधील पदांना रसिकांसमोर मांडले. तर 
खास उल्लेख करावा लागेल तो निमिष कैकाडी यांचा. त्यांने गायलेली सगळी पदे 
रसिकांनी टाळ्यांचा गजरात दाद देत ऐकली.. काहींना तर वन्समोअर घ्यावाच लागला. 
तयारीचा दमदार आवाज यामुळे पुणकरांना ऐकता आला.













संकेत म्हात्रे आणि ऋग्वेदी प्रधान यांनी संवादातातून रसिकांना संगीत नाटकाचा इतिहास सांगितला..आणि अखेरीस. या कार्यक्रमाची रंगत वाढविली किंवा ऐकावीसी वाटली 
ती उतम साथिदारांच्या संगतीमुळे. 


यात तबल्या धनंजय पुराणीक, हार्मोनियम लिलाधर चक्रदेव  आणि ऑर्गनवर साथ 
करणारे पं. गोविंदराव पटवर्धन यांचे शिष्य मकरंद कुंडले..त्यांनी ऑर्गवर आपला सुरेल स्पर्श एका उत्तम नाट्यसंगीताच्या पदातून करवून दिला..




आपली संगीत नाटकांची परंपरा आता अशा बैठकीच्या कार्यक्रमातून का होईना..
काळानुरुप टिकविण्याचे आणि तो वारसा पुढच्या पिढीपर्य़त नेण्याचे कसब 
ज्ञानेश पेंढारकर आणि निलाक्षी पेंढारकर करताहेत... 
यासाठी त्यांनी खास शाबासकी.
आणि ही शाब्दिक दादही...



सुभाष इनामदार, पुणे
subhashinamdar@gmail.com